Obaveštenje o postupku pokretanja zaštite Predela izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda”

Obaveštenje o postupku pokretanja zaštite Predela izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda”

Obaveštenje o postupku pokretanja zaštite Predela izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda”

Na osnovu člana 42. stav 8. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 91/10- ispravka,  14/16, 95/18- dr. zakon i 71/21) Ministarstvo zaštite životne sredine obaveštava javnost o postupku pokretanja zaštite prirodnog područja III (treće) kategorije, kao Predeo izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda”.
PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” nalazi se na teritoriji grada Beograda, na području gradskih opština Zemun i Palilula. Cilj predloga zaštite je očuvanje temeljnih prirodnih vrednosti, odnosno izvornih, reprezentativnih i estetskih odlika predela, kao i stvaranje uslova za održivo i kontrolisano korišćenje prostora.
PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” obuhvata dve prostrane plavne zone na levoj obali Dunava – Crvenka (Beljarica) i Kožara, ispresecane rukavcima (Dunavcima) i brojnim barama i mrtvajama. Forland leve obale Dunava kod Beograda je, pored Gornjeg Podunavlja i Koviljsko-Petrovaradinskog rita, jedna od najvećih plavnih zona u celoj Srbiji, od velikog značaja za ekološki integritet ekosistema Dunava. U pojasu između nasipa i reke (forland) održava se prirodni vodni režim „zelenog koridora” koji uključuje ritove, ade, plavne šume, kubike, rukavce i druga vlažna staništa. Budući da  pružaju utočište za mnoge retke i ugrožene biljne i životinjske vrste, plavne površine uz Dunav predstavljaju izuzetno važna područja sa aspekta zaštite biodiverziteta i očuvanja prirodnih vrednosti. Prostor današnjeg Forlanda predstavljao je u skorijoj prošlosti deo velikog plavnog područja između Tamiša i Dunava, poznatijeg kao Pančevački rit.
Područje PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” prekriva uglavnom šumska vegetacija, koja uključuje i autohtone vodoplavne šume vrbe i topole. Na zaštićenom području je registrovano oko 136 vrsta ptica, među njima i strogo zaštićene vrste: orao belorepan (Haliaeetus albicilla), crna roda (Ciconia nigra) i patka njorka (Aythya nyroca). Prisutna vodena i vlažna staništa su važna kao reproduktivni centri za vodozemce i gmizavce i kao plodišta više vrsta rečnih riba.
Ukupna površina PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” iznosi 1858,0541 ha. Svojim većim delom (1854,9324 ha) pripada teritoriji gradske opštine Palilula (KO Kovilovo i KO Borča), a manjim (3,1217 ha) teritoriji gradske opštine Zemun (KO Batajnica). Prema strukturi površina katastarskih opština po vlasništvu, površine u obuhvatu zaštićenog područja nalaze se u državnoj svojini (99,90%), kao i u svojini Grada Beograda (0,10%).
Na području PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” ustanovljavaju se režimi zaštite II (drugog) i III (trećeg) stepena. Pod režimom zaštite II stepena je 28,12% zaštićenog područja, odnosno lokaliteti Kubici, Kožara i Crvenka, dok su preostale površine, koje pripadaju KO Borča i KO Kovilovo, pod režimom zaštite III stepena.
U skladu sa postupkom vrednovanja, utvrđenim Pravilnikom o kriterijumima vrednovanja i postupku kategorizacije zaštićenih područja („Službeni glasnik RS”, broj 97/15), PIO „Forland leve obale Dunava kod Beograda” ispunjava uslov za proglašenje zaštićenog područja III kategorije – zaštićeno područje lokalnog značaja.
Područje forlanda Beograda pripada ekološki značajnom području Republike Srbije, koje je prema Uredbi o ekološkoj mreži („Službeni glasnik RS”, broj 102/10) izdvojeno pod rednim br. 22 – „Ušće Save u Dunav” i identifikovano kao međunarodno i nacionalno značajno područje za ptice (RS017IBA).
Zavod za zaštitu prirode Srbije predlaže da upravljanje Predelom izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda” bude povereno Javnom preduzeću „Srbijašume” iz Beograda.
Zavod za zaštitu prirode Srbije dostavio je 16. aprila 2021. godine Studiju zaštite Predela izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda” Sekretarijatu za zaštitu životne sredine grada Beograda. Danom postavljanja obaveštenja na internet stranici Ministarstva ispunjeni su uslovi za pokretanje postupka zaštite ovog prirodnog područja, shodno članu 42. stav 7. Zakona o zaštiti prirode prirode.